سأله رجل ، فقال : يا رسول اللّه انّا نصيب هو امى الابل « 1 » . فقال : ضالة المؤمن حرق النّار « 2 » . [ مؤمن گم شده در آتش خواهد سوخت ] . قال : لأن يمتلى جوف احدكم قيحا حتّى يريه ، خير له من ان يمتلى شعرا . [ اينكه اندرون مردى از چرك پر شود براى وى بهتر است تا از شعر پر شود ] . قال : ما زالت اكلة خيبر تعادّنى فهذا اوان قطت ابهرى « 3 » . مىفرمايد : گوشت آن بزغاله مسموم كه در خيبر به دهان گذاشتم همواره كاهش من مىداشت ، اكنون وقتى است كه رگ پشت و رگ گردن مرا قطع كند . مثل المؤمن مثل الخامة من الزّرع تميلها الرّيح مرّة هكذا و مرّة هكذا ، و مثل المنافق مثل الارزة المجدّبة على الارض ، حتّى يكون انجعافها مرّة . قال : سوداء و لود ، خير من حسناء عقيم . [ زن سياه كه فرزند بسيار آرد بهتر از زن خوبروى نازاست ] . تراصّوا فى الصّلاة « 4 » و لا يتخلّلكم الشّياطين كانّها بنات حذف « 5 » . من نوقش بالحساب عذّب . [ هر كه به حساب درآيد عذاب بيند ] . اذا مشت امّتى المطيطاء « 6 » و خدمتهم فارس و الرّوم ، كان بأسهم بينهم . قال : لست من دد « 7 » و لا الدّد منّي . قال : لا عدوى « 8 » و لا هامة « 9 » و لا صفر « 10 » .

--> ( 1 ) . هوامى الابل : شتران بىساربان . ( 2 ) . حرق النّار : زبانهء آتش . ( 3 ) . ابهر بر وزن احمر . پشت و رگى است در پشت پيوسته به دل . رگ گردن . ( 4 ) . تراصوا فى الصلاة : يعنى : به يكديگر بچسبيد در نماز جماعت و در يك صف از هم فاصله نگيريد . ( 5 ) . حذف : نوعى از گوسفندان سياه ريزهء بىدم و گوش از گوسفندان حجاز . ( 6 ) . مطيطاء : خراميدن و دست‌اندازان راه رفتن . ( 7 ) . دد : بازى و لهو و لعب . ( 8 ) . عدوى به فتح اول و سكون ثانى : بيمارى مسرى - انتقال مرض از شخص مريض به سالم . ( 9 ) . هامه : جغد و بوم گويند . اعراب زمان جاهليت معتقد بودند كه روح مقتول به صورت جغدى مىشود و فرياد مىكند « اسقونى » تا وقتى كه خون او را قصاص كنند ، پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلم در مقام تخطئه اين گمان فرمود « لا هامة » ( س ، ب ) . ( 10 ) . صفر : بيمارى شكم كه موجب زردى رنگ بدن شود . گويند : عربهاى جاهليت گمان مىكردند كه اين بيمارى مسرى است لذا رسول خدا صلى اللّه عليه و آله براى نفى اين عقيده فرمودند : « لا صفر » و بعضى گويند : كه اعراب را عقيده اين بود كه مارى است در شكم و مىچسبد -